Genital hijyen

Genital Enfeksiyonlardan Korunmak İçin Genital Hijyene Dikkat

Dünyada her yıl yaklaşık olarak 1 milyon kadın cinsel yolla geçiş göstermeyen üriner kanal enfeksiyonu bakteriyel vaginozis gibi ürogenital enfeksiyonlara maruz kalmaktadır ve kadınların en az % 75 inde genital enfeksiyon hikayesi bulunmaktadır. Ülkemizde yapılan çalışmalarda da kadınlarda genital enfeksiyonun yaygın bir sorun olduğu görülmektedir. Kişisel uygulamalarla bu riskler kısmen kontrol altına alınabileceğinden dolayı kişisel faktörler daha önem kazanmaktadır.

Genital enfeksiyon açısından kişisel bazdaki risklere baktığımız zaman, başta hijyen eksikliği olmak üzere tuvalet sonrası genital bölge temizliğinin uygun bir şekilde yapılmaması, el yıkama alışkanlığının olmaması genital bölgenin çok sık yıkanması uygun iç çamaşırları kullanılmaması mensturuasyon hijyenine yeteri kadar önem verilmemesi, doğumların sağlıklı koşullarda gerçekleşmemesi, düşüklerin adeta bir aile planlaması, yöntemi olarak kullanılması gibi risklerin olduğu görülmektedir. genital hijyenin sağlanması, kadın sağlığı ve üreme sağlığının korumasındaki en önemli basamaktır. Genital organların kalın bağırsakla ve idrar yolu ile yakın komşuluğu hijyen sağlanmadığı taktirde genital enfeksiyonlara yol açar.

Sağlıklı bir genç kızda genital organlar flora olarak adlandırılan bir çok mikroorganizmayı içerir. Bu mikroorganizmalar arasındaki dengenin bozulması enfeksiyonlara yol açarak üreme sağlığına zarar verebilir. Özellikle döderlein basilleri veya laktobasiller olarak adlandırdığımız iyi huylu bakterilerin varlığı kadın sağlığı açısından son derece önemlidir. Bu mikroorganizmalar vajinanın asidik ortamını sağlayarak vajina içerisinde mantar ve bakterilerin çoğalmasını engeller. Genital hijyen kuralları hakkında bilgi sahibi olmak, hem genital enfeksiyona hem de idrar yolu enfeksiyonlarından korunmanız açısından son derece önemlidir.

Vagina içerisine yıkamaya yönelik üretilen hijyen ürünlerinden kullanılmaması (vagina içerisine tatbik edilen bu ürünler laktobasil asit dengesini bozarak asidik ortama zarar vericidir) gerekmektedir.

Genital bölgenin kuru kalması önemlidir. (nemli ve sıcak ortam mantar ve diğer bakterilerin üremesini kolaylaştırır. İç çamaşırını günlük değiştirerek naylon yerine pamuklu iç çamaşırı tercih ederek dar pantolon, çorap ve iç çamaşırlarından kaçınılarak önlem alabilirsiniz)

Mens kanaması esnasında vaginal tamponların sık aralıklarla yenisiyle değiştirilmemesi ihmal edilmemelidir. Vaginal tamponu değiştirdiğiniz andan itibaren kanla temas sonrası bakteriler hızla çoğalmaya başlar. Uygun kullanımlar ile vagenin doğal ortamını bozmazlar. Yine kullanılan pedlerin renksiz ve kokusuz olmasına dikkat edilmelidir. Aynı zamanda adet döneminde mutlaka emici hijyenik ped kullanılması ve pedler 3- 4 saat arayla değiştirilmemesi gereklidir

Mens esnasında kötü kokulardan kaçınma için fazkla miktarda parfüm, kolonya vs. kullanmanın yararı yoktur. Bu bölgeye kolonya ve parfüm sürmekten ve kokulu pedler kullanmaktan kaçınmalıyız. pedleri sık değiştirmeye özen göstermeliyiz.

Yine bu dönemde sık sık duş biçiminde banyo yapılması yerine hijyenin sağlanması da son derece önemlidir.

Genital temizlik esnasında ağda ve jilet genital kılların giderilmesinde oldukça etkili olmasına rağmen kıl köklerinin enfeksiyonunu kolaylaştırır ve genital bölgenin daha kolay tahriş olmasına yol açar. genital bölge temizliği için geliştirilen aletlerden yararlanılmalı, makas kullanılmalı ve genital bölgedeki tahrişlere sebebiyet verilmemeli. Genital bölgenin yapısı çok hassas olduğundan ideal olan iç çamaşırları sabun Ya da sabun tozu ile yüksek ısıda yıkanmalıdır. Deterjanla yıkanması durumunda ise çok iyi durulanması gereklidir. Teknolojinin evlere girmesi ile çamaşırların çamaşır makinesinde yüksek ısılarda yıkama sıklığı artmıştır. Ancak çamaşır makineleri için sabun tozu yerine toz deterjanlar tercih edildiği görülmektedir. Kullanılan toz deterjanların kimyasal yapısı kadın üreme organlarına zarar verebilmektedir. Genital bölgenin beyaz renkte kaliteli tuvalet kağıdı ile önden arkaya dogru bir defada temizlenmesi gereklidir. İçerdikleri boya nedeniyle renkli tuvalet kağıtlarının kullanılması uygun değildir. Genital bölge arkadan öne temizlendiği zaman Ya da rast gele temizlendiği zaman e. coli gibi mikroorganizmalar, anal bölgeden vagene ve üretraya doğru taşınarak enfeksiyonlara neden olmaktadır. Genital bölgenin tuvalet kağıdıyla kurulanmasın gerekmektedir.. Mens dönemi genital enfeksiyonlar açısından en riskli dönem olduğundan bu dönemde duş alma sıklığını arttırarak genital enfeksiyonları önlemek açısından son derece önemlidir. Adet kanı alkali yapıda olduğundan vagenin asidik yapısını bozarak savunma hatlarını zayıflatmakta ve mikro organizmalar servikal kanalın açıklığından yukarı doğru ilerleyerek enfeksiyona neden olmaktadır. Ancak adet dönemi servikal açıklık arttığı için duşa oturarak değil ayakta duş şeklinde olması gerekir.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar açısından erkekten kadına daha kolay bulaşma söz konusu olduğundan eşinizin prezervatif kullanmasını istemek en doğal hakkınızdır. Lotex alerjisi bulunan kadınlarda başka doğum kontrol yöntemlerini kullanmaları gerekmektedir

Cinsel ilişki esnasında ve diğer zamanlarda idrar yapma ihtiyacı hissedildiğinde ertelenmemelidir. Ertelendiği vakit bakteriler mesanede enfeksiyon yapmak için zaman bulmuş olurlar. İdrarın yapılması ile bakterilerin idrarla birlikte vücuttan atılması sağlanır.

Risk faktörü taşıyan bayanların genital hijyen konusunda daha dikkatli olması gerekmektedir. Özellikle diyabetik, obez, bağışıklık sistemini bozan, kronik hastalığı olan, uzun süre antibiotik kullanan, sık sık partner değiştiren bayanların bu konuda daha hassas davranması gerekmektedir.

Eski bir geleneksel uygulama olarak devam eden cinsel ilişki sonrası vaginal duş uygulaması vaginal enfeksiyon açısından belki de en riskli olandır. Müslüman ülkelerde başta olmak üzere kadınlar tarafından, kadın hijyeninin bir parçası olarak yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Oysa bu uygulama vagenin kimyasal yapısını değiştirmekte, floraya zarar vermekte, dolayısıyla cinsel yolla bulaşan servikal enfeksiyon pelvik inflamatuar hastalık ve servikal kanser riskini artırmaktadır.

Netice olarak koruyucu sağlık hizmetlerinin en önemli bileşenlerinden biri sağlık eğitimidir. Gerek bireysel düzeyde gerekse toplu eğitimlerle tüm kadınların genital enfeksiyonlarla ilgili bir eğitimden geçmesi şarttır. Oysa genital enfeksiyonların hem önlenebilmesi hem de erken tanı ve tedavilerinin yapılabilmesi, hastalıktan korunmayı, doğru kişisel hijyen uygulamalarının, risk faktörlerini, bulaşma yollarını ve tedavisini içeren planlı ve etkili bir sağlık eğitimiyle mümkündür.

Kaynak: Dr. Emin ÖZEN, Kadın Doğum Uzmanı, Doğan Tıp Merkezi